Η ψεύτικη υπόσχεση των χτυπημάτων της Ουκρανίας στη Ρωσία
![Η ψεύτικη υπόσχεση των χτυπημάτων της Ουκρανίας στη Ρωσία](https://cdn.pagenews.gr/wp-content/uploads/2024/09/ΟΥΚΡΑΝΙΑ-18-768x454.jpg)
Πηγή Φωτογραφίας: Διαδίκτυο, militaire.gr, Η ψεύτικη υπόσχεση
Από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν στο Κίεβο εκτεταμένη στρατιωτική βοήθεια. Αλλά η βοήθεια αυτή υπόκειται εδώ και καιρό σε περιορισμούς. Ορισμένοι έχουν να κάνουν με το είδος του παρεχόμενου εξοπλισμού, όπως τα όρια στη μεταφορά πυραύλων ή αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς. Άλλοι περιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα αμερικανικά όπλα. Η Ουάσινγκτον έχει σχεδιάσει πολλούς από αυτούς τους περιορισμούς για να περιορίσει την ικανότητα της Ουκρανίας να πλήξει στόχους πολύ πίσω από το μέτωπο, φοβούμενη ότι τα βαθιά πλήγματα θα ήταν αδικαιολόγητα κλιμακούμενα.
Αυτή η θέση υπήρξε αμφιλεγόμενη. Τόσο Ουκρανοί αξιωματούχοι όσο και εξωτερικοί επικριτές υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν υπερβάλλει για τον κίνδυνο ρωσικής κλιμάκωσης, αρνούμενη άσκοπα στο Κίεβο κρίσιμες στρατιωτικές δυνατότητες. Προτού προβούμε σε μια αξιολόγηση, είναι σημαντικό να εξετάσουμε πόσο πολύτιμα θα ήταν στρατιωτικά τα βαθιά πλήγματα για την Ουκρανία – πώς, αν όχι καθόλου, θα άλλαζε η “πρόγνωση” του πολέμου αν οι Ηνωμένες Πολιτείες ήραν τους περιορισμούς τους και η Ουκρανία αποκτούσε τις απαραίτητες ικανότητες. Μόνο τότε θα ήταν δυνατόν να κριθεί αν τα στρατιωτικά οφέλη αξίζουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Από αυστηρά στρατιωτική άποψη, οι περιορισμοί δεν βοηθούν ποτέ. Η παροχή στην Ουκρανία των μέσων και της άδειας να εξαπολύει επιθέσεις βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος θα βελτίωνε σίγουρα την ουκρανική μαχητική ισχύ. Αλλά η διαφορά είναι απίθανο να είναι καθοριστική. Για να πετύχει ένα αποτέλεσμα που θα άλλαζε το παιχνίδι, η Ουκρανία θα πρέπει να συνδυάσει αυτά τα χτυπήματα με στενά συντονισμένους χερσαίους ελιγμούς σε μια κλίμακα που οι δυνάμεις της δεν έχουν καταφέρει να κατακτήσουν μέχρι στιγμής σε αυτόν τον πόλεμο. Διαφορετικά, τα οφέλη που θα μπορούσε να αντλήσει η Ουκρανία από την πρόσθετη ικανότητα βαθιάς κρούσης δεν θα ήταν πιθανότατα αρκετά για να αντιστρέψουν την κατάσταση.
Διαμόρφωση του πεδίου μάχης;
Η σύγκρουση στην Ουκρανία είναι ένας πόλεμος φθοράς για περισσότερο από ένα χρόνο τώρα. Και οι δύο πλευρές έχουν υιοθετήσει το είδος της βαθιάς, προετοιμασμένης άμυνας που ιστορικά έχει αποδειχθεί πολύ δύσκολο να διαρραγεί. Είναι ακόμη δυνατό να κατακτηθεί έδαφος, ιδίως για τους αριθμητικά ανώτερους Ρώσους, αλλά η πρόοδος είναι αργή και κοστίζει τόσο σε ζωές όσο και σε υλικό. Η Ουκρανία θα χρειαζόταν πολύ περισσότερες από μέτριες βελτιώσεις στις ικανότητες για να ξεπεράσει τις ρωσικές άμυνες και να μετατρέψει τον σημερινό πόλεμο θέσεων σε πόλεμο ελιγμών, στον οποίο το έδαφος μπορεί να κερδηθεί γρήγορα, με ανεκτό κόστος και σε μεγάλη κλίμακα.
Οι πρόσφατες προόδους της Ουκρανίας στην περιοχή του Κουρσκ της Ρωσίας καταδεικνύουν τη δυσκολία να αντιστραφεί η ροή του πολέμου. Η Ουκρανία επιτέθηκε σε ένα ασυνήθιστα ανεπαρκώς προετοιμασμένο τμήμα του ρωσικού μετώπου, γεγονός που επέτρεψε στις ουκρανικές δυνάμεις να καταλάβουν γρήγορα έδαφος. Όμως, καθώς έφτασαν οι ρωσικές εφεδρείες, η ουκρανική προέλαση επιβραδύνθηκε και φαίνεται απίθανο η Ουκρανία να πραγματοποιήσει κάποια σημαντική πρόοδο. Η μέτρια κατάληψη ρωσικού εδάφους μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας στις διαπραγματεύσεις, να μειώσει τη ρωσική πίεση στην ουκρανική άμυνα στο Ντονμπάς ή να αποδυναμώσει πολιτικά τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά είναι απίθανο να αλλάξει σημαντικά τη στρατιωτική εικόνα.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους η μεγαλύτερη ουκρανική ικανότητα βαθιάς επίθεσης θα μπορούσε, κατ’ αρχήν, να αλλάξει την πορεία του πολέμου. Το Κίεβο θα μπορούσε να πλήξει απομακρυσμένους στόχους εφοδιασμού και διοίκησης, ρωσικές αεροπορικές ή ναυτικές βάσεις, περιοχές συγκέντρωσης χερσαίων δυνάμεων, εργοστάσια όπλων ή υποστηρικτικές υποδομές, την πολιτική ενεργειακή βιομηχανία ή κέντρα ρωσικού πολιτικού ελέγχου, όπως το Κρεμλίνο. Το χτύπημα ή η απειλή χτυπήματος τέτοιων στόχων θα μείωνε την αποτελεσματικότητα των ρωσικών επιθέσεων, θα αποδυνάμωνε την αμυντική της ικανότητα, θα καθιστούσε τη στρατιωτική δράση λιγότερο βιώσιμη μακροπρόθεσμα και θα αύξανε το κόστος του πολέμου για τον Πούτιν και τη ρωσική ηγετική τάξη.
Η Ουκρανία θα χρειαζόταν πολύ περισσότερες από μέτριες βελτιώσεις στις ικανότητες για να ξεπεράσει τις ρωσικές άμυνες.
Ωστόσο, υπάρχει λόγος να αμφισβητηθεί πόσο σημαντικές μπορεί να είναι οποιεσδήποτε από αυτές τις επιπτώσεις. Για αρχή, τα συστήματα βαθιάς κρούσης είναι ακριβά. Τα φθηνά μη επανδρωμένα αεροσκάφη δεν μπορούν να πετάξουν εκατοντάδες μίλια για να φτάσουν σε μακρινούς στόχους. Αυτή η ικανότητα απαιτεί αντίθετα μεγαλύτερα, πιο εξελιγμένα και πιο δαπανηρά όπλα. Η αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία περιορίζεται από αυστηρά ανώτατα όρια δαπανών, γεγονός που καθιστά αδύνατη την παροχή τέτοιων συστημάτων χωρίς περιορισμό άλλων ειδών διατάξεων. Ένας στόλος από μόλις 36 αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-16, για παράδειγμα, θα κατανάλωνε 3 δισεκατομμύρια δολάρια από τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια που διατέθηκαν στην Ουκρανία στο πιο πρόσφατο νομοσχέδιο βοήθειας.
Εάν τα ακριβά συστήματα παρήγαγαν δυσανάλογα αποτελέσματα, το κόστος τους μπορεί να άξιζε τον κόπο. Αλλά για να χτυπηθούν μακρινοί στόχοι απαιτείται καθοδήγηση ακριβείας – μια τεχνολογία ευάλωτη σε αντίμετρα. Όταν η μία πλευρά εισήγαγε νέες δυνατότητες κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, η άλλη πλευρά ανταποκρίθηκε γρήγορα αναπτύσσοντας τεχνικά αντίμετρα και επιχειρησιακές προσαρμογές. Παρόλο που τα ακριβά όπλα ακριβείας, όπως ο πύραυλος HIMARS ή το κατευθυνόμενο βλήμα πυροβολικού Excalibur, ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικά όταν τα ουκρανικά στρατεύματα άρχισαν να τα χρησιμοποιούν για πρώτη φορά, για παράδειγμα, έχασαν μεγάλο μέρος της αποτελεσματικότητάς τους μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις προσαρμόστηκαν.
Τα βαθιά πλήγματα θα είχαν ένα εξίσου σύντομο “παράθυρο” μέσα στο οποίο θα μπορούσαν να κάνουν πραγματική διαφορά. Η Ουκρανία θα πρέπει να αναπτύξει τις νέες της δυνατότητες σε μεγάλη κλίμακα και ταυτόχρονα, ενσωματώνοντάς τες με χερσαίους ελιγμούς για να διαπεράσει τις ρωσικές γραμμές. Σύμφωνα με το αμερικανικό στρατιωτικό δόγμα, τα βαθιά πλήγματα θα «διαμόρφωναν το πεδίο της μάχης» διακόπτοντας προσωρινά την υποστήριξη των βασικών εχθρικών μετώπων, δημιουργώντας την ευκαιρία να χτυπηθούν τα μέτωπα αυτά με συγκεντρωμένες χερσαίες και αεροπορικές δυνάμεις πριν ο εχθρός μπορέσει να ανακάμψει και να αντιδράσει.
Η εκτέλεση όλων αυτών δεν είναι καθόλου εύκολη. Στην επίθεση του καλοκαιριού του 2023, ο ουκρανικός στρατός δεν έδειξε καμία ικανότητα να συντονίσει δυνάμεις στην κλίμακα που απαιτείται για μια αποφασιστική εισβολή. Τα όπλα μεγαλύτερου βεληνεκούς θα έκαναν αυτόν τον συντονισμό ακόμη πιο περίπλοκο. Το 2023, οι Ουκρανοί ηγέτες υποστήριξαν ότι ο συγχρονισμός μεγάλης κλίμακας ήταν αδύνατος ενώ πολεμούσαν έναν εχθρό με σύγχρονα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυροβολικό- πολλοί Αμερικανοί αξιωματικοί πίστευαν ότι το πρόβλημα ήταν η ανεπαρκής ουκρανική εκπαίδευση. Είτε έτσι είτε αλλιώς, όμως, δεν υπάρχει λόγος να περιμένουμε ότι μια δυναμική, μεγάλης κλίμακας ενσωμάτωση βαθιών χτυπημάτων και μάχης από κοντά θα ήταν πιο εφικτή για την Ουκρανία τώρα από ό,τι ήταν μια απλούστερη εκδοχή πριν από ένα χρόνο. Χωρίς μια τέτοια επιχείρηση, ωστόσο, ένας μικρός αριθμός ακριβών συστημάτων βαθιάς κρούσης θα κατανάλωνε ένα μεγάλο μέρος του αμερικανικού προϋπολογισμού βοήθειας με αντάλλαγμα μια οριακή αύξηση της ικανότητας της Ουκρανίας να προκαλεί απώλειες στον πόλεμο θέσης.
Στρατηγικοί βομβαρδισμοί;
Ο συγχρονισμός των χερσαίων δυνάμεων δεν είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο τα βαθιά πλήγματα θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν τον πόλεμο. Αντί να στοχεύει απευθείας τις ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις, η Ουκρανία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτές τις δυνατότητες για να στοχεύσει τις ρωσικές βιομηχανίες που υποστηρίζουν τον πόλεμο, όπως η κατασκευή αρμάτων και πυρομαχικών, τα διυλιστήρια πετρελαίου, τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και άλλα τμήματα της ενεργειακής υποδομής της χώρας ή τα κέντρα πολιτικού ελέγχου. Ο στόχος θα ήταν είτε να υπονομευθεί η ικανότητα της Ρωσίας να στηρίξει την πολεμική της προσπάθεια είτε να αποστραγγιστεί η βούλησή της να το πράξει.
Ωστόσο, το ιστορικό μιας τέτοιας στόχευσης δεν είναι ενθαρρυντικό. Οι συμμαχικές δυνάμεις εξαπέλυσαν μαζικούς βομβαρδισμούς για να καταστρέψουν γερμανικές και ιαπωνικές πόλεις και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν επανειλημμένα πόλεις και υποδομές της Βόρειας Κορέας στον πόλεμο της Κορέας και πόλεις και υποδομές του Βόρειου Βιετνάμ στον πόλεμο του Βιετνάμ. Τα χτυπήματα δεν έκαμψαν ποτέ την αποφασιστικότητα της χώρας-στόχου. Οι ατομικές βομβιστικές επιθέσεις στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι μπορεί να ήταν καθοριστικές για να ωθήσουν την Ιαπωνία να παραδοθεί το 1945, αλλά κανείς δεν προτείνει σήμερα πυρηνική επίθεση σε ρωσικές πόλεις.
Οι πιο πρόσφατες και μικρότερης κλίμακας εκστρατείες βομβαρδισμών ακριβείας δεν είχαν καλύτερη τύχη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους διεξήγαγαν τέτοιες επιχειρήσεις στο Ιράκ το 1991 και το 2003, στη Σερβία το 1999, στο Αφγανιστάν το 2001 και στη Λιβύη το 2011. Το Ιράκ και το Ιράν έπληξαν ο ένας τις πόλεις του άλλου κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ το 1980-88. Η Ρωσία έχει αναλάβει μια εκστρατεία στρατηγικών βομβαρδισμών εναντίον ουκρανικών πόλεων και ενεργειακών υποδομών από τον χειμώνα του 2022-23. Σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις τα αποτελέσματα δεν ήταν ελπιδοφόρα. Οι επιθέσεις της Ρωσίας στο ενεργειακό σύστημα της Ουκρανίας, αν μη τι άλλο, έχουν σκληρύνει την ουκρανική θέληση να πολεμήσει. Στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και τη Λιβύη, επίσης, οι στρατηγικοί βομβαρδισμοί απέτυχαν να προκαλέσουν παραχωρήσεις- χρειάστηκαν συγχρονισμένοι συνδυασμοί αεροπορικών και χερσαίων μαχών για να εξασφαλιστούν οι πολεμικοί στόχοι της Δύσης. Οι απειλές του Ιράκ να επιτεθεί σε ιρανικές πόλεις με χημικά όπλα βοήθησαν να ωθήσει το Ιράν να αποδεχτεί μια εκεχειρία με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ το 1988, αλλά ο χημικός πόλεμος εναντίον της Ρωσίας δεν είναι στο τραπέζι σήμερα. Τα στοιχεία είναι ανάμεικτα στην περίπτωση της Σερβίας το 1999. Ο Σέρβος ηγέτης Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς υποχώρησε στις περισσότερες από τις απαιτήσεις του ΝΑΤΟ μετά από μια πολύμηνη εκστρατεία βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ, αλλά είναι δύσκολο να διαχωρίσει κανείς τις επιπτώσεις των βομβαρδισμών από τις επιπτώσεις των πολυετών κυρώσεων, οι οποίες είχαν πλήξει τη σερβική οικονομία περισσότερο από ό,τι οι βομβαρδισμοί. Οι δεκαετίες της ιστορίας προσφέρουν έτσι λίγη βάση για την πεποίθηση ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να κάμψει τη θέληση της Ρωσίας να πολεμήσει με μια μέτρια εκστρατεία βομβαρδισμού.
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι το πιο ευεργετικό αποτέλεσμα των στρατηγικών βομβαρδισμών είναι η ικανότητά τους να εκτρέπουν τη στρατιωτική προσπάθεια του εχθρού από τον χερσαίο πόλεμο στην αεράμυνα ή η ικανότητά τους να καταστρέφουν την παραγωγή όπλων του εχθρού, αποδυναμώνοντας έτσι τις δυνάμεις του. Αλλά για να γίνει κάτι από τα δύο σε επαρκώς μεγάλη κλίμακα είναι ένα τεράστιο εγχείρημα. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι συμμαχικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν περισσότερα από 710.000 αεροσκάφη για να ρίξουν πάνω από δύο εκατομμύρια τόνους βομβών στη Γερμανία μέσα σε τριάμισι χρόνια -και η γερμανική παραγωγή όπλων εξακολουθούσε να αυξάνεται μεταξύ Ιανουαρίου 1942 και Ιουλίου 1944. Μόνο τους τελευταίους μήνες του πολέμου, αφού η γερμανική αεροπορία είχε καταστραφεί σε μεγάλο βαθμό, αυτή η τεράστια εκστρατεία εξουδετέρωσε τις γερμανικές χερσαίες δυνάμεις. Ακόμα και με το πλεονέκτημα της σύγχρονης τεχνολογίας, καμία εύλογη μεταφορά δυτικών όπλων σήμερα δεν θα επέτρεπε στην Ουκρανία να πραγματοποιήσει μια εκστρατεία που να είναι έστω και ελάχιστα συγκρίσιμη σε έκταση. Αν το έκανε με κάποιο τρόπο, η Ρωσία έχει πρόσβαση σε ξένα όπλα και εξοπλισμό -χάρη σε χώρες όπως η Βόρεια Κορέα και η Κίνα- που θα παρέμεναν εκτός της εμβέλειας των ουκρανικών χτυπημάτων.
Εκτίμηση Κινδύνου
Φυσικά, η διεξαγωγή πιο εκτεταμένων βαθιών πλήξεων θα βοηθούσε την Ουκρανία. Η καταστροφή εργοστασίων ή υποδομών στο εσωτερικό της Ρωσίας θα μπορούσε να βοηθήσει στην τόνωση του ηθικού της Ουκρανίας, για παράδειγμα, όπως έκανε μια μικρή βομβιστική επιδρομή των ΗΠΑ εναντίον του Τόκιο το 1942 για το ηθικό των Αμερικανών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αλλά τώρα, όπως και τότε, η δυνατότητα αυτή δεν θα μεταμορφώσει τη στρατιωτική κατάσταση στο έδαφος.
Έχοντας αυτό κατά νου, οι εταίροι του Κιέβου θα πρέπει τώρα να αναρωτηθούν αν τα μέτρια στρατιωτικά οφέλη αξίζουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Η απάντηση θα εξαρτηθεί από τις εκτιμήσεις της πιθανότητας επέκτασης της σύγκρουσης και από την ανοχή των δυτικών κυβερνήσεων και του κοινού στον κίνδυνο. Η τελευταία είναι τελικά μια κρίση αξιών- η στρατιωτική ανάλυση από μόνη της δεν μπορεί να υπαγορεύσει πού να τραβήξει κανείς τη γραμμή. Αυτό που μπορεί να κάνει είναι να προβλέψει τις συνέπειες των πολιτικών αποφάσεων στο πεδίο της μάχης. Εάν η Δύση άρει τους περιορισμούς της στην ουκρανική ικανότητα βαθιάς επίθεσης, οι συνέπειες είναι απίθανο να περιλαμβάνουν μια αποφασιστική αλλαγή στην πορεία του πολέμου.
Πηγή: Foreign Affairs, militaire
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Το σχόλιο σας