Ως Μεσόγειος είναι γνωστή από τα αρχαιότατα χρόνια μεγάλη κλειστή θάλασσα, που βρίσκεται ανάμεσα σε τρεις ηπείρους: την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική.
Στα δυτικά συνδέεται με τον Ατλαντικό Ωκεανό, δια του πορθμού του Γιβραλτάρ και στα ανατολικά με την Ερυθρά θάλασσα δια της διώρυγας του Σουέζ.Μαζί με την Προποντίδα, τον Εύξεινο Πόντο και την Αζοφική θάλασσα που κατά την αντίληψη των Γάλλων γεωγράφων θεωρούνται εσωτερικά μέρη, παραρτήματά της, αλλά κατά την αντίληψη των Άγγλων γεωγράφων θα πρέπει να θεωρούνται ως άσχετα με τη Μεσόγειο, άποψη που έχει επικρατήσει ως πρακτικότερη επί της περιγραφής, έχει έκταση 2.505.000 τ.χλμ. ή περίπου 800.000 τετρ. μίλια.
Το μέγιστο μήκος της, από το Γιβραλτάρ μέχρι τις ακτές της Συρίας, είναι 2.100 ν. μίλια ή 3.860 χλμ., το μέγιστο πλάτος 1.800 χλμ., ενώ το μέγιστο βάθος είναι 5.121 μέτρα σε απόσταση 62 μιλίων νοτιοδυτικά από το ακρωτήριο Ταίναρο. Το μέσο πλάτος είναι 600 χλμ. και το μέσο βάθος 1.500 μέτρα. Γενικά η Μεσόγειος Θάλασσα είναι η μεγαλύτερη κλειστή θάλασσα της Γης και μοιάζει με λίμνη. Υπήρξε σημαντικό εμπορικό και ταξιδιωτικό πέρασμα από τα αρχαία χρόνια, καθώς στην ευρύτερη περιοχή της αναπτύχθηκαν πολλοί σημαντικοί πολιτισμοί.
Ιστορία του ονόματος
Παρά το πλήθος των παράκτιων λαών εκ των οποίων αναπτύχθηκαν με τη σειρά τους διάφοροι αρχαίοι πολιτισμοί, πρώτα εκ του Αιγαίου και της ανατολικής λεκάνης και μέχρι της δυτικής (που εξαπλώθηκαν στη συνέχεια με ενδιάμεσες αποικίες) περιέργως δεν είχε εξ αρχής και επί αιώνες ιδιαίτερο όνομα.
Ο Ηρόδοτος π.χ. χρησιμοποιεί επί μέρους ονόματα θαλασσών και κολπώσεών της αντί ενιαίου ονόματος (Α 163). Άλλοι αρχαίοι Έλληνες αναφέρονται σε αυτήν περιφραστικά, είτε προς τον έξω από τις Ηράκλειες στήλες απλωμένο ωκεανό, είτε ως γνωστότερη την έσω από τις εν λόγω στήλες. Π.χ. ο Στράβων την ονομάζει: «η εντός και καθ΄ ημάς λεγομένη θάλασσα», προσδιορισμό που πιστά μιμήθηκαν αργότερα οι Ρωμαίοι και τον μετέφρασαν ως «Μare Νostrum» (= ημέτερη θάλασσα). Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης την ονομάζει «θάλασσα» έναντι εκείνου του ωκεανού. Το αυτό και ο Πολύβιος, ενώ άλλοι Ρωμαίοι χρησιμοποιούν τον όρο «mare internum» ή «mare insentinum» (= εσωτερική θάλασσα) καθώς και «Μare magnum» (=Μεγάλη θάλασσα).
Η πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει ιστορικά στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα, οπότε πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων θάλασσα, καθιστάμενος ιστορικός ανάδοχος του ονόματος αυτής. Ο 16ος και 17ος αιώνας βρίσκει τη θάλασσα αυτή να ονομάζεται: Λευκή θάλασσα, ή θάλασσα των Ελλήνων (έτσι την ονόμαζαν και οι Τούρκοι σε αντιδιαστολή με το Αιγαίο και τον Εύξεινο Πόντο). Η πατρότητα του ελληνικού όρου «Μεσόγειος» οφείλεται στον γεωγράφο – επίσκοπο Αθηνών Μελέτιο (Γεωγραφία παλαιά και Νέα, Α 80 – 1707) με τον επιπρόσθετο χαρακτηρισμό ως «δεύτερο κόλπο του ωκεανού», εννοώντας ως πρώτο τον Βισκαϊκό. Ιστορικά ονόματα που έχουν δοθεί για επιμέρους περιοχές της Μεσογείου είναι: Σαρδώο πέλαγος, Ιβηρικό π., Γαλλικό π., Ταρτησσός κόλπος, Βαλεαρικό π., Λυγουρικό, Λιγυστικό, Αυσώνιο, Τυρρηνό, Σικελικό, Ιωνικό, Αιγαίο, Αδρίας, Ρόδιο, Κύπριο, Κιλικίας αυλών κ.ά.
Η Μεσόγειος έχει μέσο βάθος 1500 μέτρα και το βαθύτερο σημείο της είναι το «φρέαρ των Οινουσσών» στο Ιόνιο πέλαγος, νοτιοδυτικά της Πύλου, κοντά στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Μεσσηνιακών Οινουσσών με βάθος 5120 μ. Μερικά νησιά της μεσογείου από το μεγαλύτερο προς το μικρότερο είναι:
Κρήτη, Εύβοια, Λέσβος, Ρόδος, Χίος, Κεφαλλονιά, Κέρκυρα, Λήμνος, Σάμος, Νάξος, Ζάκυνθος, Άνδρος, Θάσος, Λευκάδα, Κάρπαθος, Κως, Ίμβρος, Κύθηρα, Ικαρία και Σκύρος στην ανατολική Μεσόγειο και Κύπρος στην απώτερη ανατολική Μεσόγειο.
Σικελία, Σαρδηνία, Κορσική, Τζέρμπα, Κρες, Κρκ, Μπρατς, Χβαρ, Παγκ, Κόρτσουλα, Μάλτα και Έλβα στη κεντρική Μεσόγειο.
Μαγιόρκα, Μινόρκα και Ίμπιζα στη δυτική Μεσόγειο.
Μεσόγειος με μια ματιά
Είναι η θάλασσα που βρίσκεται ανάμεσα σε τρεις ηπείρους.
Το μεγαλύτερο νησί της είναι η Σικελία.
Ανάμεσα στις χώρες που βρίσκονται στη Μεσόγειο είναι και η Ελλάδα.
Μεσόγειος σχετικές ειδήσεις:
Υπουργοί Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της MED 7: Η Τουρκία να σέβεται το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας
Υπουργοί Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της MED 7: Oι υπουργοί των επτά χωρών ( Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Ισπανία) συζήτησαν θέματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το σχέδιο ανάκαμψης της Ευρώπης, το Μέλλον της Ευρώπης, τη μετανάστευση και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Γεωτρήσεις θα κάνουμε όπου θέλουμε εμείς» λέει ο Ερντογάν μετά τη συνάντηση με Σάρατζ
Ερντογάν Σάρατζ: Σε νέες εμπρηστικές δηλώσεις προχώρησε σήμερα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό της Λιβύης, Φαγιέζ αλ Σάρατζ.
Συνεχίζει τις προκλήσεις ο Τσαβούσογλου - Ενεργούμε νόμιμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Τσαβούσογλου Τουρκία: Συνεχίζει τις προκλητικές δηλώσεις ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών ξεκαθαρίζοντας πως η χώρα του θα συνεχίσει τα σχέδια της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στέφανος Γκίκας Τουρκία: Δυναμική απάντηση στους γείτονες – Μπορεί να φθάσουμε σε σύγκρουση
Στέφανος Γκίκας Τουρκία: Ο βουλευτής Κέρκυρας στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα στους γείτονες, τονίζοντας πως η χώρα είναι έτοιμη να προασπίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Τηλεδιάσκεψη Νίκου Δένδια με υπουργούς Εξωτερικών Κύπρου και Ιορδανίας
Δένδιας τηλεδιάσκεψη: Στο επίκεντρο της τηλεδιάσκεψης μεταξύ των αξιωματούχων θα είναι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Λιβύη, τη Συρία και το Ιράκ, η πανδημία του κορωνοιού, αλλά και οι δυνατότητες συνεργασίας των χωρών.
Ευρωπαϊκή Ένωση προς Τουρκία: «Σεβαστείτε την κυριαρχία των ελληνικών χωρικών υδάτων»
Ευρωπαϊκή Ένωση σε Τουρκία: Αυστηρό μήνυμα προς την Τουρκία έστειλε ο Ζοσέπ Μπορέλ με αφορμή τις νέες γεωτρήσεις που έχει εξαγγείλει στην ανατολική Μεσόγειο.